houten speelgoed
Houten speelgoed is leuk om te maken, mooi om te zien en fijn om te geven. Vooral wanneer je ziet dat kinderen er met plezier mee kunnen spelen. En kun je het zelf niet maken, dan is er een grote verscheidenheid aan speelgoed van hout te koop, en vaak tegen redelijke prijzen.
Hout laat zich gemakkelijk bewerken, iets wat de mensheid al in een vroeg stadium heeft ontdekt. Zo hebben archeologen uit hout gesneden poppen, paarden en strijdwagens, en zelfs een houten krokodil met beweegbare poten gevonden, die men op 1100 v.Chr. gedateerd heeft. De oude romeinen, grieken en egyptenaren maakten vooral miniaturen van objecten uit het dagelijks leven voor de kinderen om er mee te spelen.
Echte productie van houten speelgoed ontstond vanaf 1500 in Duitsland, en dan met name in Neurenberg en omgeving. De reden hiervan was dat in dit deel van Duitsland veel houtbewerkers werkzaam waren, die zich vooral bezig hielden met het interieur van kerken, kapellen en kloosters. Maar na de reformatie liep de vraag naar heiligenbeelden, bewerkte houten panelen, kansels enz. drastisch terug, zodat zij zich in een andere broodwinning moesten voorzien, en dat werd het maken van speelgoed van hout. Tot de 2e wereldoorlog was Neurenberg uitgegroeid tot speelgoedstad van de wereld. Na de 2e wereldoorlog hebben zich veel verschuivingen voorgedaan. Zowel in productie locatie als in de gebruikte grondstoffen. Vanaf, zeg maar begin 1900, werd het speelgoed van hout voor een deel vervangen door blikken speelgoed, en dit speelgoed werd vanaf de jaren 50 in de vorige eeuw grotendeels vervangen door plastic, of zoals we nu zeggen, kunststof speelgoed. De massa productie was begonnen. En toch heeft houten speelgoed haar eigen identiteit behouden, en onderscheid ze zich van al het andere speelgoed.
Waarom het hondenras Sint Bernard naar hem genoemd is weet ik niet, maar Sint Bernard, die
als monnik en mysticus onder de naam Bernardus van Clairvaux door het leven ging (1090 - 1153),
heeft eens de volgende (vrij vertaald) uitspraak gedaan:
Nederland heeft nooit een grote rol gespeeld als producent van speelgoed. Het meeste speelgoed kwam immers uit Duitsland, en vond vaak via Nederland haar weg naar de rest van de wereld. Een leuke anekdote is dat de houten poppen die uit Neurenberg kwamen, in Engeland "Dutch dolls" werden genoemd. Tijdens en direct na de 2e wereldoorlog kwam de productie van speelgoed in Neurenberg stil te liggen. Daardoor maakte de Nederlandse speelgoedindustrie, die zich voornamelijk in Waddinxveen bevond, een bescheiden bloei door, maar omstreeks 1980 sloot daar de laatste fabriek haar deuren. Het maken van houten speelgoed is vrij arbeidsintensief. Dit betekent dat het meestal daar geproduceerd wordt waar de loonkosten relatief laag zijn. Na de 2e wereldoorlog wordt dit dan ook voor een groot deel geprocuceerd in de DDR en Tsjecho-Slowakije. Goed voor de ruilhandel met het Westen. Na de val van de muur, ontstaan er tientallen zelfstandige bedrijfjes in en rond het Ertsgebergte, die zich ondermeer hebben toegelegd op het maken van speelgoed van hout. Dat houten speelgoed tijdloos is, of met de tijd mee kan gaan, wordt wel bewezen door het
Zweedse Brio. Dit bedrijf heeft de viering van haar 100-jarig bestaan al achter de rug en is
één van 's werelds grootste producenten van houten speelgoed. Om een idee te geven, per jaar
worden er zo'n 3,5 miljoen houten treintjes, auto's en vrachtauto's geproduceerd.
|
Nu is het zo dat het zelf maken van houten speelgoed best veel voldoening kan geven, vooral wanneer je later ziet dat de (klein)kinderen er graag mee spelen. Maar het kan lastig zijn wanneer je een idee of gedachte in de praktijk wil uitwerken zonder dat er verdere informatie is. Door op de volgende link te klikken kom je op een pagina met een verscheidenheid aan boeken over het zelf maken van