goed gereedschap is het halve werk

Goed gereedschap is nodig om met plezier te kunnen houtdraaien. Onder goed gereedschap versta ik ondermeer houtdraaibeitels die gemaakt zijn van HSS-staal. In een bouwmarkt, doehetzelf zaak of hobbywinkel kom je dergelijke beitels nauwelijks tegen. Draaien met beitels van een matige of slechte kwaliteit of beitels die slecht geslepen zijn, zullen alleen maar leiden tot ergernis en frustatie, en werkstukken opleveren die met veel moeite, tijd en schuurwerk tot stand zijn gekomen.

houtdraaibeitels van hss staal

Kwalitatief hoogwaardige houtdraaibeitels worden nog steeds in Engeland (Sheffield) gemaakt. Bekende merken zijn Henry Taylor, Robert Sorby, Ashley Iles en Crown, producent van beitels en ander gereedschap voor de houtbewerker. Zelf draai ik veel met beitels van Crown. Deze bevallen mij goed en zijn aanmerkelijk goedkoper dan die van b.v. Robert Sorby. Zo heeft ieder zijn voorkeur, maar één ding geldt nog steeds, goed gereedschap is het halve werk.

De reden om voor een houtdraaibeitel te kiezen die van HSS-staal gemaakt is, is vrij simpel, ze gaan namelijk veel langer mee dan een beitel die van koolstofstaal is gemaakt. Daarnaast wordt er voor een aantal specifieke modellen nog uitsluitend HSS-staal gebruikt.

HSS-staal is een staallegering die veel mensen kennen van de toepassing in staalboren. De eigenschappen van HSS-staal zoals elasticiteit, temperatuurvastheid en hardheid zijn veel beter dan die van koolstofstaal, waar de traditionele houtdraaibeitels, zoals die van Nooitgedacht, gemaakt werden. Tegenwoordig kom je regelmatig houtdraaibeitels tegen die in China gemaakt zijn. Mijn ervaring is dat deze goed zijn om er mee te leren slijpen, maar om er echt goed hout mee te kunnen draaien zijn ze ongeschikt. Een uitzondering hierop vormen de beitels die van HSS-staal gemaakt zijn, mits ze goed zijn gehard. Dit wordt door sommige chinese fabrikanten (nog) vergeten.

Afhankelijk van de houtsoort en de snelheid van het draaien, ontstaat er een grote wrijving en dus hoge temperatuur tussen het hout en de houtdraaibeitel. Dit heeft weer slijtage van de beitel tot gevolg. Het grote voordeel van een houtdraaibeitel van HSS-staal is, dat de standtijd wel 6 keer hoger is dan die van de traditionele houtdraaibeitel. Met andere woorden, doordat je veel minder vaak hoeft te slijpen, gaat een beitel van HSS staal veel langer mee, en verdien je de meerprijs t.o.v. een beitel van koolstofstaal in levensduur en gebruiksgemak snel weer terug.

een houtdraaibeitel met een zeer hoge hardheid

Voor de professionele houtdraaier en de houtdraaier voor wie kwaliteit hoog in het vaandel staat, zijn er houtdraaibeitels verkrijgbaar met een standtijd die 4 tot 5 keer hoger ligt dan die van HSS-beitels. Enkele jaren geleden heeft Crown Hand Tools de Pro-PM serie in productie genomen. Deze beitels hebben een hardheid die ligt tussen de 66° en 68° Rockwell (bepaalde eenheid voor hardheid) en blijven ook bij veelvuldig gebruik erg lang scherp.

Hoewel er inmiddels honderden variaties (vorm, functie en maat) houtdraaibeitels verkrijgbaar zijn, raad ik elke beginnende houtdraaier aan als starters set niet meer dan 3 of 4 houtdraaibeitels aan te schaffen, namelijk een vormguts, een puntbeitel, een afsteekbeitel en eventueel een voordraaiguts. Met een dergelijk starters set ben je in staat om al heel wat verschillende vormen te draaien. Andere beitels kunnen in een later stadium aangeschaft worden, wanneer je het snijdend draaien beheerst en je voor jezelf bepaald hebt welke voorwerpen je uit hout wilt gaan draaien.

Een goed adres voor is houtdraaibeitels en ander gereedschap is Memenco in Zuidwolde.

Wil je meer over houtdraaibeitels en hun toepassing weten, klik dan hier.